Onze reis begon in Havana en eindigde in Varadero, maar juist alles daartussen maakte deze rondreis zo bijzonder. In drie weken trokken we van stad naar stad, van koloniale pleinen en forten tot rustige bergwegen, muziekpleinen en stranden. Cuba is geen bestemming om af te raffelen. Afstanden lijken op de kaart vaak mee te vallen, maar onderweg gaat het tempo vanzelf omlaag. Juist daarom is een route als deze zo fijn: je ziet niet alleen de bekendste plekken, maar krijgt ook gevoel bij het ritme van het eiland.
Wie een rondreis door Cuba plant, doet er goed aan ruim te plannen. Niet omdat iedere dag propvol moet zitten, maar omdat Cuba het soort land is waar je onderweg constant iets ziet dat je wilt onthouden. Een straat waar muziek uit een open woonkamer klinkt, een plein waar ouderen op bankjes zitten te praten, een boulevard waar iedereen tegen zonsondergang naartoe trekt en een weg waar je vanzelf langzamer gaat rijden. Verwacht hier geen strakke roadtrip volgens schema, maar een reis waarin je juist ruimte moet laten voor vertraging, spontane stops en kleine omwegen.
Voor deze route trokken wij via Havana naar Soroa, Cienfuegos, Trinidad, Camagüey, Santiago de Cuba, Sancti Spíritus, Santa Clara en uiteindelijk Varadero. Dat is een mooie opbouw als je zoveel mogelijk verschillende kanten van Cuba wilt zien. Van geschiedenis en architectuur tot natuur, muziek en strand: het zit er allemaal in. En wie na deze route nog verder wil kijken, kan ook eens onze tips over Cuba als bestemming bekijken.
Havana is de beste plek om je rondreis te beginnen
Havana is geen stad die je in een paar uur begrijpt. Het is druk en rommelig, indrukwekkend en versleten, levendig en traag tegelijk. Juist dat maakt de stad zo sterk als beginpunt van een rondreis door Cuba. Hier vallen meteen veel van de beelden samen die mensen met het land associëren: oldtimers, muziek op straat, koloniale gebouwen, sigarenrook, brede pleinen en een sfeer die soms filmisch aanvoelt zonder gepolijst te zijn.
Een van de bekendste plekken in de stad is Hotel Nacional, hoog boven de kust in Vedado. Alleen al vanwege de ligging is het een stop waard. Je kijkt hier mooi uit over de zee en de Malecón, de lange boulevard die vooral aan het einde van de dag echt tot leven komt. De Malecón is geen klassieke bezienswaardigheid met een begin en eind, maar eerder een plek waar Havana zichzelf laat zien. Families zitten op de muur, vrienden drinken iets samen, ergens wordt muziek gemaakt en met een beetje geluk waait er net genoeg wind om de hitte draaglijk te maken.
Pak in Havana ook zeker een moment voor het water en de historie van de stad. Aan de overkant van de baai ligt Castillo del Morro, het fort dat de toegang tot de haven bewaakte en nog altijd een van de meest karakteristieke punten van Havana is. Vanaf hier krijg je niet alleen meer gevoel bij de geschiedenis van de stad, maar ook bij de ligging. Havana toont zich vanaf deze kant extra mooi, zeker als het licht zachter wordt.
Daarnaast blijft Plaza de la Revolución een plek die je minstens één keer gezien wilt hebben. Niet omdat het de mooiste plek van de stad is, maar omdat het zoveel zegt over de symboliek van Cuba. Het plein voelt groot, open en bijna streng. Juist daardoor blijft het hangen. Zet daar het levendige oude centrum, de boulevard en de muziek van de avond tegenover en je merkt hoe veelzijdig Havana is.
Voor eten en drinken geldt in Havana hetzelfde als voor de rest van de reis: ga niet te hard op één zogenaamd gouden tip af. De charme zit vaak juist in de kleinere adressen, casa particulares en eenvoudige restaurants waar het eten eerlijk en de sfeer ontspannen is. Laat je best verleiden door spontane stops, maar houd ook een beetje je eigen gevoel aan. Niet iedere aanbeveling op straat hoeft automatisch de beste van de stad te zijn.
Van Havana naar Soroa is een rustige start van je roadtrip
Na Havana is Soroa een fijne eerste stap weg van de stad. Je komt hier niet voor een volle planning, maar juist voor groen, rust en een andere kant van Cuba. Het gebied is heuvelachtiger, frisser en losser dan de hoofdstad. Dat maakt het een prettige tussenstop als je niet in één ruk verder wilt rijden richting het midden van het eiland.
Soroa staat bekend om de natuur in de omgeving, met onder meer een waterval en de orchideeëntuin als bekende trekpleisters. Het is geen bestemming waar je dagenlang in de stad zelf rondloopt, maar eerder een plek waar het landschap de hoofdrol speelt. Precies daarom werkt deze stop goed in een route als deze. Na de intensiteit van Havana is het fijn om even in een totaal ander decor terecht te komen.
Onderweg merk je meteen dat rijden in Cuba anders is dan in veel andere landen. Wegen kunnen wisselend van kwaliteit zijn, bewegwijzering is niet altijd even duidelijk en je wilt liever niet te krap plannen. Zie de rit daarom niet alleen als verplaatsing, maar als onderdeel van de reis. Het landschap verandert, het verkeer vertraagt en juist dat geeft deze route karakter.
Cienfuegos voelt anders dan andere Cubaanse steden
Vanuit Soroa reden wij door naar Cienfuegos, een stad die meteen opvalt doordat ze net even anders aanvoelt. Waar veel Cubaanse steden ruwer, drukker of grilliger overkomen, oogt Cienfuegos ruimtelijker en overzichtelijker. De Franse invloed op de stadsopzet geeft de stad een eigen sfeer, en dat merk je vooral in het historische centrum.
Juist die binnenstad maakt Cienfuegos interessant. Je wandelt hier langs pleinen, statige gevels en brede straten die een andere kant van Cuba laten zien dan het meer zintuiglijke Havana. Het is geen stad die je overspoelt met highlights op elke hoek, maar wel een plek waar je rustig moet rondlopen om haar goed te waarderen. Kijk omhoog, neem een plein mee, blijf even zitten en laat het tempo zakken.
Een van de bekendste gebouwen in de stad is Palacio de Valle. Alleen al voor de architectuur is het de moeite waard om hier even langs te gaan. De ligging aan het water maakt het bovendien een fijne plek om de dag af te sluiten. Zie het vooral als een mooie stop voor het uitzicht en de sfeer, en combineer het daarna met een rit of wandeling richting het centrum.
Trinidad is een van de mooiste stops van de hele route
Na Cienfuegos wil je eigenlijk maar één ding: door naar Trinidad. Voor ons was dit zonder twijfel een van de hoogtepunten van de reis. Niet omdat Trinidad groot is, maar omdat de sfeer er zo compleet klopt. De stad voelt als een plek waar de tijd niet stilstaat, maar wel langzamer loopt. Straatjes met kinderkopjes, lage gekleurde huizen, paardenkarren, pleinen vol leven en overal muziek: Trinidad is precies het soort stad waar je langer wilt blijven dan je van tevoren dacht.
Het fijne aan Trinidad is dat je er weinig hoeft te forceren. Je kunt er dwalen zonder doel en toch voortdurend het gevoel hebben dat je iets ziet. Op het ene moment loop je langs een klein winkeltje, op het andere moment hoor je ergens live muziek uit een open deur komen. De stad is compact genoeg om overzichtelijk te blijven, maar rijk genoeg om niet saai te worden.
Een klassieker in Trinidad is een drankje bij Casa de la Música. Dat is toeristisch, maar ook gewoon leuk. De trappen, de muziek, de mensen die blijven hangen en de mix van reizigers en locals geven precies die sfeer waar je in Trinidad op hoopt. Bestel hier een canchánchara, de lokale mix van rum, honing en citrus, en je begrijpt meteen waarom zoveel reizigers hier blijven plakken tot laat op de avond.
Geef Trinidad ook overdag de tijd. Juist in het middaglicht, wanneer het warm en traag is en de stad een beetje loom oogt, zie je hoe mooi deze plek eigenlijk is. En wie nog een extra stop in centraal Cuba zoekt die goed past bij deze sfeer, kan ook eens kijken naar Remedios in Cuba, een kleinere maar karaktervolle stad die mooi aansluit bij het meer authentieke deel van een rondreis.
Via Camagüey naar Santiago de Cuba verandert de sfeer merkbaar
Na Trinidad verandert de reis. Het westen en midden van Cuba voelen voor veel reizigers toegankelijker en meer gericht op koloniale schoonheid, terwijl je richting Santiago merkt dat de toon van de route wat steviger wordt. Onderweg is Camagüey een logische tussenstop. Deze stad staat bekend om haar wirwar van straten en pleinen, en juist dat maakt haar leuk. Je loopt hier niet strak van highlight naar highlight, maar dwaalt een beetje, kijkt om je heen en laat je verrassen door hoe anders de stad is opgebouwd.
Camagüey is een prima stad om één nacht te blijven, een plein mee te pakken, even op adem te komen en daarna verder te rijden. Het historische centrum is groot genoeg om interessant te blijven en compact genoeg om in korte tijd sfeer te proeven. Verwacht hier geen overdaad, maar wel karakter.
Daarna volgt Santiago de Cuba, en dat is echt een bestemming met een heel eigen gezicht. Deze stad voelt aardser, muzikaler en soms wat directer dan de plaatsen eerder op de route. Je merkt meteen dat dit niet zomaar de volgende stop is, maar een stad met een heel eigen energie. Muziek en geschiedenis liggen hier dicht bij elkaar, en precies dat maakt Santiago boeiend.
Rond Parque Céspedes komt veel samen: het historische hart, de stedelijke drukte en de gebouwen die de stad haar karakter geven. Trek daarnaast ook tijd uit voor El Morro, officieel het fort van San Pedro de la Roca, iets buiten de stad. De ligging boven zee is indrukwekkend en de plek geeft extra betekenis aan het historische verhaal van Santiago. Wie zich verder in deze stad wil verdiepen, kan ook ons aparte artikel over Santiago de Cuba lezen.
De terugweg via Sancti Spíritus en Santa Clara laat opnieuw een andere kant van Cuba zien
Vanaf Santiago begint de lange weg terug naar het noorden en midden van het eiland. Dat is meteen het moment waarop je nog beter merkt dat afstanden in Cuba anders voelen dan thuis. Een flinke rit kost al snel een hele dag, zeker als je onderweg pauzes neemt en niet wilt rijden alsof je alleen maar kilometers moet afstrepen. Reken dus ruim en probeer niet te veel in één dag te proppen.
Sancti Spíritus is in deze route vooral een praktische en prettige tussenstop. Geen stad waar je per se een complete citytrip van maakt, maar wel een plaats die goed werkt om een lange rit te onderbreken. Juist die bescheiden stops horen bij een Cuba-rondreis. Niet iedere plek hoeft groots te zijn om nuttig of sfeervol te voelen.
Daarna rijd je door naar Santa Clara, en daar komt de geschiedenis weer nadrukkelijk naar voren. Voor veel reizigers draait deze stad om Che Guevara, en dat is begrijpelijk. Het mausoleum en monument maken indruk, ook als je niet speciaal voor revolutionaire geschiedenis naar Cuba reist. De plek is groots opgezet, maar voelt tegelijk ingetogen genoeg om echt binnen te komen.
Santa Clara is bovendien een goede stad om nog één keer dat stedelijke Cuba te ervaren voordat je naar de kust afzakt. Je zit hier nog midden in de energie van het eiland, met straten, pleinen en beweging om je heen, terwijl je weet dat de laatste stop heel anders gaat voelen.
Varadero is een zachte landing na een intensieve rondreis
En dan is daar Varadero. Na alle steden, ritten, koloniale centra, forten en muziekpleinen voelt Varadero bijna als een andere wereld. Dat is precies waarom deze plek zo goed werkt als afsluiting. Niet omdat je hier het meest typische Cuba vindt, maar omdat het de plek is waar je de reis even laat bezinken.
In Varadero hoef je niet meer veel te doen. Een paar dagen rust, zee en comfort zijn na deze route helemaal op hun plaats. Zeker als je hebt rondgereisd en veel onderweg bent geweest, is het fijn om hier bewust gas terug te nemen. Wij verbleven in Meliá Peninsula Varadero, een resort dat precies deed wat je aan het einde van deze reis wilt: ontspanning, ruimte en nog even nagenieten.
Onze tip: maak van Cuba echt een rondreis
Wat deze route vooral laat zien, is dat Cuba niet draait om één stad of één strand. Havana is sterk, Trinidad is onvergetelijk, Santiago de Cuba heeft karakter en Varadero is heerlijk als afsluiter, maar pas samen vertellen ze het verhaal van de reis. Juist de afwisseling maakt Cuba zo bijzonder.
Blijf daarom niet alleen hangen in Havana of aan de kust. Trek het eiland in, neem de tijd, plan niet te strak en laat onderweg ook ruimte voor het onverwachte. Cuba is op zijn best als je het ziet als een land van contrasten: levendig en rustig, ruw en mooi, uitbundig en ingetogen. Dat voel je het sterkst wanneer je doorreist.
Deze route van Havana naar Varadero, via Soroa, Cienfuegos, Trinidad, Camagüey, Santiago de Cuba, Sancti Spíritus en Santa Clara, is voor ons nog altijd een van de mooiste manieren om Cuba te ervaren. Niet omdat alles perfect loopt, maar juist omdat het eiland je dwingt om anders te reizen. Langzamer, aandachtiger en met meer oog voor wat er onderweg gebeurt. En precies dat maakt een rondreis door Cuba zo memorabel.
>> Meer Cuba tips? Lees ook onze artikelen over het land Cuba en Santiago de Cuba. <<
